Alles wat je moet weten over een warmtenet | OpenMotics
Smart Heating

Alles wat je moet weten over een warmtenet

Duurzaam verwarmen. Het is een sterk stijgende trend in de bouwsector. Tegen 2050 willen we in Vlaanderen namelijk zo weinig mogelijk fossiele brandstoffen gebruiken om onze woningen en gebouwen te verwarmen. Warmtenetten spelen hierbij een belangrijke rol. Maar wat is zo’n warmtenet nu juist? En hoe werkt het?

Wat is een warmtenet?

Sinds januari 2021 is het verboden om te kiezen voor een gasaansluiting bij projecten vanaf 15 units. Bovendien is er sinds januari 2022 ook een verbod op nieuwe stookolieketels. Dit vormt een uitdaging voor de bouwsector. In nieuwbouwprojecten koos men namelijk vaak voor de installatie van individuele verbrandingsketels voor de productie van sanitair warm water en het verwarmen van ruimtes. Dit is echter niet langer toegestaan. Projectontwikkelaars zijn zoekende naar duurzame alternatieven.

Daarnaast zijn er heel wat plaatsen (zoals bijvoorbeeld in grote productiebedrijven of bij het verteringsproces van planten en dieren) waar veel warmte “op overschot” is en verloren gaat in de atmosfeer. Zonde.

De vraag is dus hoe we ervoor zorgen dat er in residentiële nieuwbouwprojecten reglementair en duurzaam wordt verwarmd en er tegelijk minder warmte verloren gaat op andere plaatsen.

Je voelt het waarschijnlijk al komen… Warmtenetten zijn de perfecte oplossing voor beide problemen! Een warmtenet is namelijk een collectief verwarmingsysteem waarbij de warmte die op overschot is, via ondergrondse leidingen getransporteerd wordt naar o.a. residentiële nieuwbouwprojecten. Het doel van een warmtenet is om efficiënter en duurzamer te verwarmen door ervoor te zorgen dat de warmte die bijvoorbeeld ergens anders op overschot is niet gewoon verloren gaat. Maar, dat ze gebruikt wordt om onder andere wijken te verwarmen.

Waar komt de warmte vandaan?

Er zijn verschillende warmtebronnen die gebruikt kunnen worden in een warmtenet. Restwarmte, biomassa en geothermie zijn de drie meest gebruikelijke bronnen. We leggen kort uit wat ze precies zijn en waar ze vandaan komen.

Restwarmte

In heel wat bedrijven, zoals bijvoorbeeld een zeepfabriek of afvalverwerkingsbedrijf, komt er tijdens het productieproces warmte vrij. Vaak gaat het om zoveel warmte dat die niet (volledig) gerecycleerd kan worden in het bedrijf zelf. Het “te veel” aan warmte, wordt restwarmte genoemd. Dit is meteen ook de meest gebruikte vorm van warmte in een warmtenet.

Biomassa

Een tweede bron van warmte waar warmtenetten vaak beroep op doen, is de warmte die vrijkomt uit biomassa. Biomassacentrales worden gebruikt om elektriciteit op te wekken. Dit gebeurt door de biomassa te verbranden, vergisten of vergassen. Het is echter zo dat in het proces van verbranding slecht 30% elektriciteit opwekt en 70% warmte. Die warmte kan gebruikt worden in een warmtenet.

Geothermie

Bij geothermie maakt men gebruik van warmte uit de grond. Vandaar dat geothermie ook wel aardwarmte wordt genoemd. Om dit te realiseren, wordt een heel diep gat in de grond geboord waaruit warmte met een hoge temperatuur wordt opgepompt.

Hoe werkt een warmtenet?

In een warmtenet circuleert warmte in de vorm van water. Dat water krijgt z’n warmte over het algemeen uit één van de drie warmtebronnen zoals hierboven uitgelegd.

In de woningen en gebouwen die zijn aangesloten op het warmtenet, is telkens een compacte warmtewisselaar voorzien. Deze draagt de warmte over aan de leidingen die naar je vloerverwarming, radiatoren, keuken en badkamer lopen. Nadat het water z’n warmte aan je woning of gebouw heeft afgegeven, stroomt het via de retourleiding terug naar de centrale warmtebron waar het opnieuw wordt opgewarmd.

Wat is de rol van OpenMotics in een warmtenet?

Een warmtenet klinkt als de ideale duurzame oplossing voor elke buurt. Maar, hoe weet de warmtewisselaar in elke unit wanneer en hoeveel warmte er wordt gevraagd? Hoe weet je als bewoner in deze situatie wat je verbruikt? Volstaat het om terug te vallen op één warmtebron in een warmtenet? … Een hele hoop vragen waarbij OpenMotics een belangrijke rol op zich neemt.

Neem controle over je verwarming

Een warmtenet klinkt als een mooi verhaal. Maar, hoe weet de warmtewisselaar wanneer er warmte wordt gevraagd? Eenvoudig; door het voorzien van een geconnecteerde thermostaat in elke woning in het warmtenet. Bewoners kunnen via hun smartphone, tablet of laptop de temperatuur controleren, waarna OpenMotics de warmtevraag signaleert bij de warmtewisselaar. Zo kan elke bewoner optimaal genieten van het comfort dat een warmtenet met zich meebrengt.

Krijg inzicht in je verbruik

smart metering

Via een overzichtelijk dashboard krijg je als beheerder van het warmtenet inzicht in het verbruik. Dit overzicht kan je bovendien overal en altijd raadplegen. Uniek aan OpenMotics is dat ook de bewoners inzicht krijgen in hun individueel verbruik. Het is zelfs mogelijk om je verbruik anoniem met anderen in de buurt te vergelijken. Op die manier creëren we nog meer bewustwording, met energiebesparing tot gevolg.

Het inzichtelijk maken van het verbruik creëert niet alleen bewustwording, maar ook een opportuniteit om discussies over de eindafrekening tegen te gaan. Vaak betalen bewoners die zich aansluiten op een warmtenet een vaste kost. Dit is echter niet afgestemd op hun effectieve verbruik en dus een oneerlijke manier van facturatie. Dankzij de data die OpenMotics verzameld, wordt het mogelijk om gedetailleerd en vooral correct te factureren.

Eéntje is geentje

Het volstaat niet om binnen een warmtenet volledig afhankelijk te zijn van één warmtebron. Het is belangrijk om terug te kunnen vallen op eventuele hulp-warmtebronnen. Je wil namelijk niet dat bewoners zonder verwarming of warm water vallen. Daarom moet bepaald worden wanneer welke warmtebron het best dient aangesproken te worden. Dankzij OpenMotics is het mogelijk om dit proces te automatiseren.

Is een warmtenet iets voor jouw volgende project?

De verwachtingen voor warmtenetten zijn duidelijk hoog. Als projectontwikkelaar wordt het steeds moeilijker om een totaaloplossing te vinden binnen dit verhaal. Daarom nodigen wij u graag uit voor een gesprek waarin wij een antwoord willen bieden op uw vragen en onze expertise met u delen. Contacteer ons via sales@openmotics.com voor meer informatie.

Schrijf je in voor onze

Deep dive

op 23 juni van 17u – 20u in de WATT Factory te Gent. Aan het einde van de opleiding voorzien we een receptie om nog even na te praten.

Zien we je dan?